کرامت حافظی، راهنمای بینالمللی طبیعتگردی و پرندهنگری، عضو انجمن پرندهشناسی خاورمیانه و عضو کمیته ثبت پرندگان ایران، در گفتوگو با خبرنگار میراثآریا با اشاره به ظرفیتهای طبیعی روستای پامنار برای پرندهنگری گفت: پرندهنگری یا مشاهده پرندگان یکی از فعالیتهای محبوب تفریحی در جهان است که شامل مشاهده پرندگان آزاد در زیستگاههای طبیعی و نه در اسارت میشود.
او با اشاره به مهمترین الزامات مشاهده حیاتوحش و پرندگان افزود: سکوت، آرامش، صبر، شکیبایی و دانش است. اگرچه پرندهنگری تفریحی محبوب و در حال گسترش در جهان محسوب میشود، اما فعالیتی مبتنی بر دانش و حفاظت از طبیعت است و باید با رعایت اصول اخلاقی انجام شود.
حافظی ضمن تاکید بر مشاهده پرندگان در طبیعت که باید با استفاده از تجهیزات انجام شود ادامه داد: مشاهده پرندگان در طبیعت باید با تجهیزاتی مانند دوربینهای دوچشمی و دوربینهای عکاسی مخصوص فواصل دور انجام شود تا بدون نزدیک شدن غیرایمن به حیاتوحش و بدون ایجاد اختلال در رفتارهای طبیعی آنها مانند تغذیه، شکار و زادآوری، بتوان از دیدن آنها لذت برد و در صورت امکان تصاویر ارزشمندی ثبت کرد.
این راهنمای طبیعتگردی با بیان اینکه شنیدن و شناسایی صداها و آواز پرندگان نیز بخشی از فعالیت پرندهنگری است، گفت: ثبت و شناسایی صداهای پرندگان به درک بهتر تنوع زیستی کمک میکند و باعث میشود طبیعتگردان در سفرهای خود جزئیات بیشتری از طبیعت را تجربه کنند.
او تأکید کرد: گشتهای پرندهنگری باید با رعایت کامل اصول طبیعتگردی مانند پرهیز از رها کردن زباله، روشن نکردن آتش در طبیعت و حفظ آرامش زیستگاهها انجام شود. همچنین این برنامهها بهتر است در گروههای کوچک و با همراهی راهنمایان حرفهای و راهنمایان محلی آشنا با منطقه برگزار شوند و در فصل زادآوری یا زمانهایی که ممکن است موجب مزاحمت برای حیاتوحش شود، اجرا نشوند.
عضو کمیته ثبت پرندگان ایران افزود: رعایت این اصول در روستای پامنار به خوبی انجام میشود و راهنمایان محلی و قایقرانان منطقه توجه ویژهای به حفاظت از طبیعت دارند. برای مثال اگر یک پرنده مهاجر که هزاران کیلومتر پرواز کرده برای استراحت روی شاخهای نشسته باشد، نزدیک شدن بدون تجهیزات مناسب میتواند شانس استراحت و بقای آن را کاهش دهد.
این عضو انجمن پرندهشناسی خاورمیانه درباره ظرفیتهای طبیعی پامنار گفت: روستای پامنار با برخورداری از اقامتگاههای امن، راحت و پاکیزه در دامنه زاگرس بختیاری و در ساحل رود دز، به همراه جاذبههای فرهنگی، اجتماعی، طبیعی، صنایع دستی و محصولات محلی، یکی از نقاط ایدهآل برای پرندهنگری و مشاهده حیاتوحش به شمار میرود.
او ادامه داد: خوشبختانه در این روستا اهمیت حفاظت از حیاتوحش به خوبی درک شده و به جای شکار، شرایطی برای امنیت و آرامش پرندگان و سایر گونههای جانوری فراهم شده است.
حافظی همچنین به اقدامات مثبت روستا در حفظ محیط طبیعی اشاره کرد و گفت: تلاش برای حفظ بافت تاریخی روستا، استفاده از مصالح سازگار با طبیعت و کاشت درختان بومی و مثمر مانند کنار، بادام کوهی و نخل خرما که از گونههای هویتی منطقه هستند، اقدامی قابل تقدیر است و میتواند به جذب پرندگان بیشتری کمک کند. در مقابل باید از کاشت گونههای غیر بومی و مهاجم مانند اکالیپتوس و کهور آمریکایی که علاوه بر آسیبهای زیستمحیطی موجب نازیبایی منطقه میشوند، پرهیز شود.
او درباره گونههای قابل مشاهده در این منطقه گفت: در روستای پامنار و پیرامون آن گونههای ارزشمند پرندگان مانند جغد ماهیخوار، جغد طلایی، جغد خالدار کوچک، شاهبوف، جغد کوچک، عقاب دوبرادر، شاهین پشتگردن سرخ، لکلک سیاه، سسک جنبان، چکچک سیاهشکم سفید، تیهو، دیوارخزک، چکچک خاوری و گونههای متنوع دیگری قابل مشاهده است.
این فعال حوزه پرندهنگری افزود: علاوه بر پرندگان، گونههای شاخص حیاتوحش مانند کل و بز کوهی، سمور آبی اوراسیایی، شغال، خدنگ بزرگ و کفتار راهراه نیز در این منطقه زیست میکنند. همچنین خزندگان و دوزیستانی مانند کبری سیاه، افعی شاخدار ایرانی و گونههای بومزاد ارزشمند از جمله سمندر لرستانی، وزغ لرستانی و عنکبوت شلاقی پارسی که تنها در ایران زیستگاه دارند نیز در این منطقه دیده میشوند.
حافظی با اشاره به نزدیکی این منطقه به ارتفاعات زاگرس گفت: نزدیکی پامنار به ارتفاعات برفگیر و جنگلی زاگرس مانند منطقه سالند، تنوع زیستی قابل توجهی ایجاد کرده است؛ به طوری که گونههایی مانند سنجاب ایرانی، پلنگ ایرانی و خرس قهوهای و پرندگانی مانند دارکوب سبز زاگرسی، دارکوب سرسرخ، جغد جنگلی زاگرسی، جیجاق، مرغ حق اوراسیایی و چرخریسک سرآبی ایرانی نیز در این مناطق مشاهده میشوند و شمار گونههای پرندگان این ناحیه به بیش از ۱۵۰ گونه میرسد.
او در ادامه گفت: تاکنون عکاسان و پرندهنگرهای بسیاری از کشورهای اروپایی مانند آلمان و ایتالیا و همچنین کشورهای آسیایی مانند چین، روسیه و قزاقستان و برخی کشورهای همسایه از جمله ترکیه و کشورهای حوزه خلیج فارس برای مشاهده پرندگان و خزندگان به روستای پامنار سفر کردهاند.
این راهنمای طبیعتگردی افزود: بسیاری از این گردشگران با مشاهده موفق گونههای هدف پرندهنگری در ایران و با خاطرهای خوش از این روستا بازگشتهاند و تنوع زیستی پامنار نقش مهمی در انتخاب ایران به عنوان مقصد گردشگری طبیعت برای آنان دارد.
حافظی در پایان با اشاره به اهمیت توسعه گردشگری سبز گفت: ایجاد زیرساختهای اقامتی مناسب، آموزش راهنمایان محلی و توانمندسازی مدیریت روستاهای دوستدار محیطزیست میتواند به رونق گردشگری پایدار و اقتصاد محلی کمک کند. پرندهنگری مسئولانه علاوه بر ایجاد فرصتهای اقتصادی، نقش مهمی در حفاظت از تنوع زیستی نیز دارد.
او یادآور شد: استان خوزستان با ثبت ۴۱۰ گونه پرنده به عنوان یکی از مهمترین زیستگاههای پرندگان در خاورمیانه شناخته میشود و حدود ۷۰ درصد گونههای پرندگان ایران در این استان قابل مشاهده است.
انتهای پیام/
نظر شما